Καιρός του πράττειν

Κάθε μέρα γινόμαστε μάρτυρες καταιγιστι­κών εξελίξεων, τόσο στο εσωτερικό της χώρας με τις ραγδαίες αλλαγές, τις οποίες αδυνατούμε να αφομοιώσουμε και το κυριότερο να κατανοήσουμε στην πολυπλοκότητά τους, όσο και στη διεθνή πολιτική σκηνή, όπου η πραγματι­κότητα ξεπέρνα κάθε προηγούμενο σε εκπλήξεις! Είναι αλήθεια ότι οι εξελίξεις βρίσκονται πλέον μπροστά μας, δίχως να έχουμε τη δυνατότητα να τις… προλάβουμε! Όταν τις
αντιλαμβανόμαστε, είναι ήδη παρελθόν. Η αναθεώρηση του τρόπου ζωής και της ερμηνείας του κόσμου είναι βασικά ζητούμενα για την πολιτική προσέγγιση των πραγ­μάτων έξω και μακριά από τα παρωχημένα στερε­ότυπα μέσα από τα οποία αντιμετωπίζαμε ως τώρα τα σύγχρονα προβλήματα. Πολιτική με παλαιοκομ­ματικές προσεγγίσεις, με ηχηρά χρεοκοπημένες πρακτικές, με γιουρούσια και γιαουρτώματα ση­μαίνει ότι προσπαθούμε στον 21ο αιώνα να ανακα­λύψουμε το άροτρο και… το βόδι μαζί! Το εγχώριο πολιτικό σύστημα οφείλει να ανανεωθεί ριζικά, να ξεχάσει και, σε πολλές περιπτώσεις, να αρνηθεί το παρελθόν του και να συμβαδίσει με τις σύγχρονες απαιτήσεις του πολιτικού βίου, όπως αυτός δια­μορφώνεται από τις ραγδαίες ανατροπές.

Είναι πλέον καιρός, δίχως να παραβλέπονται τα οράματα και οι ουτοπίες, η πολιτική ρητορική να περιλαμβάνει στην επιχειρηματολογία της και τις συνέπειες των επιχειρημάτων της. Όταν λοιπόν παίρνει θέση σε ένα ζήτημα, να μας «κοστολογεί» αυτή τη θέση της!
Θα είχε πραγματικό ενδιαφέρον να μπορούσα­με να κάνουμε μια προβολή σε αυτές τις συνέπει­ες (πράγμα που γίνεται στην ουσία από το εκλογι­κό σώμα) και να δούμε τι θα σήμαινε, παραδείγ­ματος χάριν, για τη χώρα το να εγκαταλείψει την Ε.Ε. και να βγει από το ΝΑΤΟ. Είναι μια ωραία ιδέα, τελικά, να ασκείς «ανεξάρτητη» πολιτική... Είναι μια πολύ ωραία ιδέα επίσης να μην είσαι μπλεγ­μένος με στρατιωτικά σκέλη και πολύ περισσότε­ρο να μην εμπλέκεσαι σε πολεμικές επιχειρήσεις έμμεσα ή άμεσα. Ποιος τρελός ή ψυχοπαθής είναι υπέρ του πολέμου; Ούτε ο ίδιος ο πόλεμος! Ωστό­σο, η πολιτική δεν ασκείται με διακηρύξεις, αλλά με πράξεις που έχουν συνέπειες.
Ο Θουκυδίδης, που καλό είναι να του ρίχνουμε πού και πού καμιά ματιά, υπήρξε πριν από 2.500 χρόνια ο εισηγητής του πολιτικού «ρεαλισμού», ο οποίος προϋποθέτει ότι οι διακρατικές σχέσεις βασίζονται στον συσχετισμό των δυνάμεων. Μέ­σα από την εμπειρία που προσκόμισε από τον Πε­λοποννησιακό Πόλεμο, ο Θουκυδίδης παρατήρη­σε ότι η μορφή των σχέσεων μεταξύ των πόλεων - κρατών μιας συμμαχίας εξαρτιόταν από τη θέση τους στον συγκεκριμένο συσχετισμό δυνάμεων. Ένα βασικό συμπέρασμα, λοιπόν, είναι ότι μια αλ­λαγή στην πολιτική των πιο αδύναμων κρατών δεν έχει πολλές επιπτώσεις στο σταθερό σύστημα του οποίου είναι μέλη, όσο στην ίδια την αδύναμη πό­λη - κράτος, αν χρειαστεί να λογοδοτήσει για τη στάση της. Αντίθετα, η διατάραξη της ισορροπίας μεταξύ ισχυρών αντιπάλων επιφέρει δραματική αποσταθεροποίηση του συνολικού συστήματος, με ό,τι αυτό πρακτικά συνεπάγεται για την κοι­νωνική και ιδιωτική ζωή των πολιτών. Η ιεραρχία λοιπόν μεταξύ των κρατών είναι αυτή που καθορί­ζει τη μορφή των σχέσεών τους. Πάνω στη διεθνή σκακιέρα κανένας δεν είναι μόνος και ανεξάρτη­τος, και κυρίως κανένας δεν προασπίζει τα συμ­φέροντα της χώρας του και των πολιτών του έξω από τη λογική ότι η ισχύς παράγει δίκαιο. Έτσι, μέ­σα από την εμφάνιση τόσων απρόβλεπτων παρα­γόντων, οι πολιτικοί χειρισμοί σ’ ένα βασικό θέμα όπως είναι οι στρατηγικές συμμαχίες βρίσκονται σε καθεστώς διαρκούς αναθεωρήσεως.
Είναι ενοχλητικό κι επικίνδυνο να ενοχοποιεί­ται ο ρεαλισμός στην άσκηση της πολιτικής, στο όνομα μάλιστα – και εδώ είναι το παράδοξο – των πλέον ρεαλιστικών απαιτήσεων, που είναι η εδα­φική ακεραιότητα της χώρας, το αμετακίνητο των συνόρων της, η ειρήνη και η ασφάλεια των πολι­τών, η εργασία, τα εργατικά δικαιώματα, η απρό­σκοπτη λειτουργία του συστήματος υγείας, η εκ­παίδευση… Άλλο ζήτημα είναι ο κοινωνικός αγώ­νας για τη βελτίωση των όρων ζωής και άλλο το να βάλεις τη χώρα σε μια άνευ προηγουμένου πε­ριπέτεια. ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ